Obawa jako objaw zwykle często objawia się w rozmaitych chorobach somatycznych oraz psychicznych. Jest dolegliwością szeroko rozpowszechniona wśród ludzi. do odczuć, które tak jak radość albo gniew, dezydują na nasze reakcje, rozmyslania i odczucia. Strach uzewnętrznia się w postaci wyraźnego uczucia strachu i zagrożenia bez konkretnej realnej przyczyny lub stan ten występuje w sytuacjach obiektywnie niepowodujczych zagrożenia.
Poważne stany lękowe mogą przysporzyć do zaburzeń zdrowia psychicznego.
Fobie to obsesyjny lęk przed określonym przedmiotem, zbiorem przedmiotów albo sytuacją. ICD-10 wyróżnia 3 grupy fobii:
- Agorafobia- strach przed przebywaniem w miejscach i sytuacjach, z jakich ucieczka jest trudna czy kłopotliwa i w których uzyskanie pomocy chorej w razie ataku lęku jest utrudnione lub uniemożliwione. Strach ten powoduje, iż osoba unika takich pomieszczeń albo wymaga obecności innych ludzi. Do miejsc, przed jakimi chorzy mogą czuć strach zaliczamy: bycie w tłumie, stanie w kolejce, samodzielne opuszczanie domu, oczekiwanie na moście czy przejazd środkami komunikacji. Najczęśćiej lęk może się występować na skutek myślenia przez chorą, iż powinna znaleźć się w wyżej wymienionych sytuacjach , może wystąpić koncentracja hipochondryczna, obsesyjne myślenie, odczucie depersonalizacji i derealizacji.
- Fobia prosta- nierealne lęki przed pojedynczymi przedmiotami czy też grupami przedmiotów. W fobiach lęk występuje zarówno czasie rzeczywistego spotkania chorego z tym przedmiotem, jak i wtedy, gdy osoba myśli o danym przedmiocie lub też oczekuje, iż go napotka , ujrzy.
Zasadniczo fobie dzieli się na:
środowiskowe- związane ze zwierzętami, prawami przyrody ( kynofobia- obawa przed psami, astrafobia- strach przed burzą)lęki związane z ciałem człowieka, chorobami- algofobia obawa przed bólem, fobie sytuacyjne- notofobia- lęk przed ciemnościami. Doprowadza do od zaniechania troski o własne zdrowie po zagrażające życiu albo próby samobójcze. - Fobia społeczna- strach przed przebywaniem w sytuacjach, w których chora narażona jest na ocenę i osąd innych ludzi. Często fobie społeczne polegają na lęku przed wszystkimi związkami z innymi ludźmi. W fobiach społecznych występuje szczególny lęk przed objawami lęku. Najczęsciej w sytuacjach społecznych występuje charakterystyczne, ogólne podniecenie całego organizmu lub pobudzenie układu wegetatywnego.